Sześćdziesiąty jubileusz Gorenje

Po wojnie działała we wsi Gorenje kuźnia Špeha, której nazwa została po nacjonalizacji w 1950 roku zmieniona na Okręgowy Zakład Metalurgiczny Gorenje, zatrudniający dziesięciu pracowników.

W marcu 1953 roku kierownictwo zakładu objął pierwszy z wizjonerskich dyrektorów Gorenje, Ivan Atelšek, którego ambicji nie zdołały zaspokoić wyłącznie lepsza praca i wyniki finansowe. Jego celem było przekształcenie rzemieślniczego warsztatu w prawdziwe przedsiębiorstwo. Zmienił sposób organizacji działalności zakładu podnosząc wydajność pracy, udoskonalił produkty oraz rozszerzył program produkcji. Dobre rezultaty przyniósł program produkcji młynów ogrodowych, a w 1956 roku Gorenje uzyskało nawet patent na młocarnię – był to pierwszy sukces związany z wynalazczością pracowników, która do czasów dzisiejszych przyniosła Gorenje  ponad 150 patentów, a także liczne wyróżnienia i nagrody za innowacyjność.

Kolejnym przełomowym momentem w historii Gorenje była przeprowadzka zakładu w 1958 roku, kiedy to ruszyła produkcja kuchenek i pieców »Tobi« na paliwo stałe. W ciągu 5 lat liczba zatrudnionych wzrosła dziesięciokrotnie. W tym czasie Gorenje zaczęło już wprowadzać do procesu produkcyjnego niektóre zasady produkcji seryjnej. Ivan Atelšek już wtedy miał świadomość, że o sukcesie przedsiębiorstwa decydują odpowiednio zmotywowane kadry. Zainicjowano politykę mającą na celu kształtowanie u pracowników poczucia identyfikacji z przedsiębiorstwem. Ludzie pracowali w systemie przodownictwa pracy – w wolnym czasie, rezygnując z własnych dochodów – aby w nowych pomieszczeniach i na nowych maszynach osiągać większą wydajność, a sobie zapewnić lżejszą pracę.

W tym roku Gorenje świętuje w istocie jeszcze jeden jubileusz – pięćdziesiątą rocznicę przeniesienia zakładu do Velenje. W owym czasie był tu szybko rozwijający się region górniczy, dzięki czemu Gorenje zyskało możliwość szybkiej rozbudowy i rozwoju. Kopalnia oferowała pomieszczenia po starym szybie, a ponadto Gorenje było zainteresowane zatrudnieniem żon górników. Zakład zmienił nazwę na Gorenje, Fabryka Sprzętu Gospodarstwa Domowego, Velenje. Lepiej przystosowane pomieszczenia oraz nowocześniejszy park technologiczny umożliwiły rozszerzenie produkcji o kuchenki gazowe i elektryczne.

Mając już ugruntowaną pozycję na rynkach ówczesnej Jugosławii, Gorenje zaczęło spoglądać ku zagranicy. W 1961 roku przedsiębiorstwo wyeksportowało pierwsze 200 kuchenek na wymagający rynek niemiecki. Wysoka jakość produktów otworzyła drogę również na inne rynki. Silna konkurencja na rynku sprawiła, że coraz większe znaczenie zaczął mieć wygląd urządzeń. Aby sprostać konkurencji, w 1963 roku Gorenje zatrudniło pierwszego projektanta, zaś 7 lat później powstało Centrum Wzornictwa (Design center), które funkcjonuje dzisiaj jako samodzielne przedsiębiorstwo pod nazwą Gorenje Design Studio. Centrum Wzornictwa zaczęło się szybko rozwijać, zaś design jako taki stał się wkrótce nieodłącznym symbolem znaku towarowego Gorenje, pełniąc zarazem funkcję wyróżniającą i identyfikującą produkty tej marki.

Lata sześćdziesiąte upłynęły pod znakiem wyzwalania kobiet spod ciężaru uciążliwych czynności domowych, które od tej chwili zaczęły częściowo przejmować na siebie urządzenia mechaniczne. Pierwsze pralki automatyczne opuściły linię produkcyjną w Velenje w 1964 roku, a Gorenje stało się pierwszym dostawcą tych urządzeń na terenie ówczesnej Jugosławii. W dwudziestą rocznicę swojego istnienia (1970) Gorenje produkowało już ponad 200 tys. pralek rocznie.

Coraz większa techniczna złożoność urządzeń oraz rosnąca sprzedaż zarówno w kraju, jak i na rynkach zagranicznych, zdecydowały o utworzeniu w 1967 roku nowocześnie zorganizowanej i elastycznej sieci serwisowej. Ten krok w kierunku zbudowania naturalnych więzi z użytkownikami urządzeń okazał się trafnym posunięciem, bowiem jeszcze przez następne dziesięciolecia łatwo dostępny serwis był jednym z mocniejszych argumentów przemawiających za zakupem produktów Gorenje.

Oferta dużych urządzeń gospodarstwa domowego nie może pominąć techniki chłodniczej. Potwierdziły to badania rynkowe i w 1968 roku Gorenje rozpoczęło zaimprowizowaną produkcję chłodziarki kompresorowej. W następnym dziesięcioleciu średnia roczna produkcja sięgała 300 tys. chłodziarek.

Oparty na szerokiej gamie produktów Program DOM stał się fundamentem strategicznego kierunku rozwoju Gorenje: zaczęto od drobnego sprzętu gospodarstwa domowego, a rok później wyprodukowano pierwszy odbiornik telewizyjny marki Kӧrting. W zakładzie Elektronika przyszły na świat pierwsze odbiorniki telewizyjne Gorenje. Oferta została wkrótce wzbogacona o meble kuchenne. Większość produktów była owocem własnej działalności badawczo-rozwojowej oraz wprowadzania oryginalnych rozwiązań i udoskonaleń.

Dysponując kapitałem zgromadzonym dzięki dobrym wynikom biznesowym Gorenje zaczęło przejmować i przyłączać inne przedsiębiorstwa z terenu całej Jugosławii, w rezultacie czego do 1978 roku liczba zatrudnionych wzrosła do ponad 20 tysięcy. Były to również czasy, kiedy fabryka zaczęła zwracać pracownikom zaciągnięty wobec nich dług: zamiast na placach budów lub w halach fabrycznych mogli oni spędzać wolny czas na imprezach kulturalnych lub sportowych organizowanych przez Gorenje. Etos pracy, troska o edukację, solidarność, dbałość o standardy socjalne złożyły się na szczególną kulturę przedsiębiorstwa, której istotnym elementem była również wierność firmie Gorenje aż do emerytury.

Przyjęcie strategii międzynarodowej ekspansji przedsiębiorstwa prowadziło do rozbudowy sieci własnych zakładów za granicą, czemu towarzyszył szybki wzrost sprzedaży. Otwarte w 1972 roku w Monachium w Niemczech pierwsze przedstawicielstwo Gorenje za granicą było zapowiedzią coraz silniejszego powiązania przedsiębiorstwa z międzynarodową wymianą gospodarczą.

O ile w latach siedemdziesiątych wzrost dotyczył przede wszystkim zakresu produkcji, o tyle lata osiemdziesiąte stały głównie pod znakiem rozwoju zarządzania, rozwoju informatycznego, procesowego, technologicznego i wzornictwa. Do produkcji wprowadzono kuchnie gazowe 500, piekarniki wentylatorowe i wielosystemowe, piekarniki do zabudowy i piekarniki podwójne, a także płyty kuchenne i chłodziarki do zabudowy. Z taśm produkcyjnych zeszły pralki posiadające moc wirowania z prędkością 800 – 1000 obr./min oraz nierdzewnym bębnem. Przeciętna produkcja osiągnęła pułap 1 mln 650 tys. dużych urządzeń gospodarstwa domowego; w 1984 roku wyprodukowano rekordową ilość 1 mln 800 tys. sztuk urządzeń.

Wydarzenia, do których doszło na obszarze Jugosławii w pierwszej połowie lat 90-tych ubiegłego wieku, wywarły duży wpływ na działalność Gorenje. Po rozpadzie krajowego rynku zaistniała jeszcze większa potrzeba umocnienia pozycji na wysoko rozwiniętych rynkach zachodnich oraz poszukiwania nowych możliwości w rodzących się krajach Wschodniej Europy. Udział eksportu wzrósł się do 90%. Po zakończeniu procesu prywatyzacyjnego Gorenje przekształciło się w 1997 roku w spółkę akcyjną.

Lata dziewięćdziesiąte otwarły szerokie możliwości dla intensywnego rozwoju technologicznego i wzornictwa. Wprowadzenie szeregu innowacji zmieniło oblicze płyt kuchennych, rozpoczęła się produkcja płyt szklano-ceramicznych, a w 1992 roku wywiewnych suszarek do bielizny. Przełom we wzornictwie dokonał się w 1997 roku za sprawą sterowanej dotykowo elektronicznej pralki Simple&Logical. Później przyszła kolej na suszarki kondensacyjne. Program chłodziarko-zamrażarek skoncentrował się przede wszystkim na zmniejszeniu szkodliwego wpływu tych urządzeń na środowisko naturalne. Gorenje znalazło się wśród pierwszych producentów, którzy zaniechali stosowania gazów niszczących ozon.

W świecie białej techniki skończyło się panowanie bieli - pralki i chłodziarki zalśniły eleganckim srebrem, a kultowy model Oldtimer był dostępny również w innych kolorach.

Symbolem półwiecza istnienia Gorenje oraz wkroczenia w nowe tysiąclecie stała się designerska kolekcja Pininfarina. Kolekcja ta, stworzona we współpracy ze światowej sławy studiem projektowym Pininfarina, była pierwszą w branży propozycją jednolicie zaprojektowanej rodziny dużych urządzeń gospodarstwa domowego, a jej późniejszy sukces handlowy przerósł najśmielsze oczekiwania.

Projektanci Gorenje zaprojektowali linię Alux oraz nowe, innowacyjne generacje pralek i suszarek, chłodziarko-zamrażarek oraz urządzeń do gotowania, kontynuując jednocześnie strategię łączenia projektów z nazwiskami głośnych zagranicznych designerów, takich jak światowej sławy francuski projektant młodszej generacji Ora-Ϊto, dom Swarovskiego, zaś przed samym 60-tym jubileuszem rozpoczęto współpracę z nowojorską ikoną designu, Karimem Rashidem.

Początek nowego tysiąclecia był również okresem bardzo intensywnych inwestycji. W 2004 roku w Velenje rozpoczęło działalność jedno z najnowocześniejszych centrów logistycznych. W Serbii zbudowana została nowa fabryka chłodziarko-zamrażarek w Valjevie oraz fabryka podgrzewaczy wody w Starej Pazovej. W miejscowości Šoštanj wyrósł nowy kompleks produkcyjny Gorenje, w którym rozwijana będzie produkcja pozostająca poza głównym nurtem działalności Gorenje. Gorenje przejęło też czeską fabrykę kuchenek Mora Moravia oraz holenderskiego producenta urządzeń gospodarstwa domowego Atag.

Ambitne plany Gorenje zostały w ubiegłym roku okrojone przez światowy kryzys gospodarczy, zaś obecny rok upływa pod znakiem działań mających na celu utrzymanie i dalszy rozwój firmy. Właściwe decyzje i wzmożone wysiłki pomogły Gorenje szybko i odpowiedzialnie zareagować na potrzeby rynków, zachować zaufanie kupców i umocnić swoją pozycję rynkową. W firmie panuje powszechne przekonanie, że również po wyjściu z kryzysu Gorenje może odnosić dalsze sukcesy tylko poprzez utrzymanie wysokiego stopnia innowacyjności i nieustanny rozwój. Gorenje bowiem to nie tylko marka – to miejsce, które skupia ludzi wierzących w swoje moce twórcze i mających jasną wizję przyszłości. Na następne 60 lat.